Terwijl overal in de wereld jongeren opkomen voor het klimaat, doen hun leeftijdgenoten in de Braziliaanse Amazonestad Manaus alsof er niets aan de hand is.

STEUN RO

Vrijdag 15 maart jongstleden. In landen overal in de wereld gingen jongeren de straat op, samen meer dan 1,6 miljoen. Ze demonstreerden voor het klimaat en hun toekomst. In Manaus, metropool in het Amazone regenwoud, bleef het die dag echter stil. Of stil, dat dan ook weer niet. Vrijdag 15 maart was in Manaus een vrijdag als alle andere. Het is voor velen de laatste werkdag van de week. Aan het einde van de middag walmen op pleinen en straathoeken de churrascos (barbecues) en pompen muziekinstallaties samba- en bregamuziek. Vrijdag 15 maart vierde Manaus carnaval, zoals Manaus iedere vrijdag carnaval viert, net als op al die andere dagen dat het bier in grote hoeveelheden zijn weg naar dorstige kelen vindt om de gretig verorberde vleesbrokken mee weg te spoelen. Leef nu, betaal later, lijkt het devies. Of eigenlijk: leef nu en de ander betaalt wel, later.

Manaus ligt weliswaar midden in het Amazone regenwoud, maar de bevolking van de stad heeft voor het overgrote deel geen affiniteit met het bos. Ook de jongeren niet. Dat laatste is opmerkelijk. Juist in Manaus hebben jongeren reden om bang te zijn, bang voor de toekomst. De stad had de laatste jaren al meerdere malen te maken met de onheilspellende effecten van de klimaatcrisis, met extreme droogtes en lange perioden van hevige regenval. Als de opwarming van de aarde doorzet en boven de in het Akkoord van Parijs afgesproken grens van twee graden uitkomt, en zoals het er nu naar uitziet is dat scenario niet onwaarschijnlijk, wordt het leven in deze stad dichtbij de evenaar onleefbaar. Het gebied ligt onder vuur. Het huis staat in brand.

Vervreemd

Ik schreef eerder het artikel ‘Vernietiging Amazone leidt tot extreme weerbeelden’. Daarin noemde ik onder anderen de fotograaf Raphael Alves uit Manaus. Deze maakte in 2013 met indringende, vaak korrelige, op zwart-wit film geschoten beelden het fotoverhaal ‘Quando as águas’ – ‘When the waters’, over het dagelijkse leven van oevergemeenschappen in tijden van extreme droogte en overstromingen. Raphael Alves antwoordt, als ik hem ernaar vraag, te vermoeden dat de desinteresse van jongeren in Manaus voor de klimaatdemonstraties te maken heeft met het feit dat de lokale en Braziliaanse massamedia er niet veel aandacht aan hebben geschonken. “Verder zijn onze jonge mensen te vervreemd; het ontbreekt ze aan betrokkenheid bij deze onderwerpen. Kijk naar onze kunst, de muziek van nu. Er is geen enkele betrokkenheid. Het is niet dat zij, de jongeren geen toegang hebben tot de informatie. Het interesseert ze gewoon niet.”

Raphael Alves noemt de media. Ik leg de vraag dan ook voor aan Katia Brasil, een van de oprichters van het onlangs door de Spaanse koning Felipe VI met een koninklijke prijs voor internationale journalistiek onderscheiden onafhankelijke, in Manaus gevestigde persbureau Amazônia Real. Katia Brasil: “Het maakt geen deel uit van de Amazone-cultuur om je uit te spreken of te handelen ten gunste van het bos en de traditionele volkeren. Er is een gebrek aan verbondenheid en identiteit. Het klinkt hard, maar het is zoals het is. Mensen laten zich denigrerend uit over de biodiversiteit van het woud, de etnische groepen en de culturele rijkdom. Wij werken met al deze facetten sinds de oprichting van Amazônia Real. Maar de lezers hier in het noorden van het land lezen ons nieuws het minste.”

Ex-muziekjournalist. Ruilde in de jaren 90 redactiestoel muziekblad OOR in voor een hangmat in de Amazone.