“Ben je nou helemaal van de Rutte besnaffeld?” zou Fred Onderbuik van Draadstaal zeggen. Onze premier uit zijn verontwaardiging op typisch Ruttiaanse wijze: “Je vraagt je werkelijk af: wat bezielt deze mensen?” Een donderend “Tjongejonge!” ontbrak er nog aan.

STEUN RO

Ik vraag mij werkelijk af: wil Mark Rutte echt een antwoord op deze vraag? Het antwoord luidt: ‘Neen’. Bij talkshow M stelde hij geen ‘sociologische verklaringen’ te willen horen. Wat wil hij dan wel? Hij wil enkel de nationale verontwaardiging naar zich toe trekken. Voor een lijsttrekker in campagnetijd waren de avondklokrellen immers gefundenes fressen. Voor een premier met visie is het een essentiële vraag om beantwoord te krijgen: ‘Wat bezielt deze mensen?’ Zonder oorzaak immers geen oplossing.

Voor premier Rutte daarentegen is het vooral een gevaarlijke vraag om op te werpen. Want als hij werkelijk wil weten wat er ten grondslag ligt aan de frustraties van de relschoppers, dan moet hij op zoek naar de onvrede die er heerst onder de rellende jeugd. En dan moet hij bij zijn eigen beleid te rade.

Schijt aan het gepeupel

Sociologische verklaringen die Rutte niet wil horen komen bijvoorbeeld van socioloog Herman van de Werfhorst. Hij wijst op de publieke sector die in het decennium van Rutte is uitgekleed. Bezuinigingen en decentralisatie van voorzieningen hebben het jongeren in probleemsituaties erg moeilijk gemaakt. Er is geen baanzekerheid meer, de huizenmarkt is ontoegankelijk en de verschillen tussen arm en rijk worden alleen maar groter.

Van de Wefhorst stelt het voorzichtig. Ik zou zeggen: De overheid heeft sinds Rutte schijt aan het gepeupel. Terwijl ZZP’ers over de kop gingen en voedselbanken een stormloop moesten verwerken wegens de economische tegenwind van de coronacrisis, had het kabinet zomaar miljarden beschikbaar voor KLM.

In Groningen wachten ze intussen nog steeds op gasverzakkingsschadecompensatie en duizenden slachtoffers van de toeslagenaffaire wachten op hun onkostenvergoeding. Zij vielen ten prooi aan een overheid die vooral zichzelf aan het beschermen was. De sociale advocatuur is wegbezuinigd, volgende affaires dienen zich aan zoals de jeugdzorgaffaire.

Onder Rutte staat niet de burger, maar de economie voorop. Niet de menselijkheid, maar het systeem.

Onder Rutte staat niet de burger, maar de economie voorop. Niet de menselijkheid, maar het systeem. Als politieke leiders op het laatste moment toch aftreden zijn ze meteen weer herkiesbaar.

Als je dan kansloos bent zonder enkel perspectief, dan wil je schoppen tegen het systeem. Ik keur de rellen van die losgelsagen raddraaiers niet goed, maar het raddraaierlijke van de situatie heeft wel een oorzaak. En iets of iemand heeft hen losgeslagen.

Een deel van hen is vast van zichzelf losgeslagen, maar hoe pakt de overheid die verwende rotjongens aan? Behalve taakstraffen gaan ze de schade geheel op hen verhalen. Gerechtigheid, zou je zeggen. Maar voor sommigen kan dat bedrag in de tonnen lopen, weet advocaat Thom Beukers. Zo neem je achterstandswijkjongeren meteen hun hele toekomst af.

Internetlockdown

Misschien is het tijd voor een digitale detentie. De aanleiding van de rellen vindt online plaats. De politie surveilleert daar ook, maar voert er geen sancties uit. Ferd Grapperhaus, die ondanks een totaal geloofwaardigheidsgebrek nog steeds justitieminister is, roept om ‘lik op stuk’. Ik zou zeggen: blokkeer direct de accounts van oproerkraaiers. Voer een internetlockdown in voor een jaar of zo.

Het vergt misschien wat inspanningen voor de handhaving, effectief is het zeker. Thuis kan ik mijn kinderen niet harder straffen dan door de wifi uit te schakelen. Zo zullen de oproerkraaiers moeten wennen aan een analoge wereld. Zonder de snelle endorfine-, dopamine- en adrenalinekick. Na hun cold turkey zullen ze misschien zelfs een goed boek waarderen en leren nadenken.

Al is die verwachting wellicht wat hoog gespannen in het land van Mark Rutte waar boekhandels gesloten zijn en slijterijen open.

© Marc van der Sterren

Afbeelding van Pete Linforth via Pixabay

Waardeer dit artikel!

Dit artikel las je gratis. Vond je het de moeite waard? Dan kun je jouw waardering laten zien door een kleine bijdrage te doen.

Zie hier voor meer informatie!

Mijn gekozen waardering € -
Marc van der Sterren is freelance journalist en blogger. Hij schrijft, fotografeert en maakt radio en tv. Hij is breed geïnteresseerd, met landbouw, natuur en milieu als specialisatie. Hij is de enige agrarisch journalist van Nederland met als specialisatie Afrika. Maar ook is hij ingevoerd in de lokale berichtgeving over politiek-maatschappelijke ontwikkelingen.